FAQ Legionellapreventie

1. Wat is de veteranenziekte?

2. Waar komen Legionella bacteriën voor?

3. Wat zijn de verschijnselen van de veteranenziekte?

4. Hoe raak ik geïnfecteerd?
   

5. Kan ik nog met een gerust hart onder de douche?
   

6. Loop ik kans besmet te raken via de kraan, bijvoorbeeld tijdens het afwassen?
   

7. Kan ik als particulier watermonsters laten controleren op de aanwezigheid van de Legionella bacterie?
   

8. Welke onderdelen binnen een zwemgelegenheid vormen een besmettingsrisico?
   

9. Moet ik extra oppassen als ik een (bloemen)tentoonstelling of botanische tuin bezoek?

Wat is de veteranenziekte?

De veteranenziekte is een ziekte die wordt veroorzaakt door de Legionella-bacterie en die longontsteking tot gevolg kan hebben. Er is ook een lichtere vorm van Legionella-infectie: de Legionella-griep. De veteranenziekte is een ziekte die niet veel voorkomt. De ziekte is niet nieuw. Zij werd in 1976 vastgesteld, toen zich in Philadelphia (VS)een longontsteking-epidemie voordeed tijdens een bijeenkomst van oudstrijders uit de Vietnamoorlog. Per jaar worden in Nederland ongeveer 45 gevallen gemeld. In ongeveer de helft van die gevallen is de infectie opgelopen in het buitenland. terug

Waar komen Legionella bacteriën voor?

De bacterie die de ziekte veroorzaakt, bevindt zich in zeer lage aantallen in de grond en in het (leiding)water. De Legionella-bacterie vormt een probleem als zij zich heeft kunnen vermenigvuldigen. Dit kan plaatsvinden in water met een temperatuur tussen 25 en 55 graden Celsius. Hierbij kunnen grote aantallen bereikt worden als het water langere tijd stilstaat. Door sterke doorstroming kan aangroei van de bacterie worden voorkomen. Wanneer doorstroming niet in het hele warmwatersysteem kan plaatsvinden, kunnen plaatsen ontstaan waar het water blijft stilstaan (dode hoeken). Op deze plaatsen kan verdere nagroei plaatsvinden. Dit vormt een risico. terug

Wat zijn de verschijnselen van de veteranenziekte?

De tijd tussen de besmetting en het optreden van de eerste ziekteverschijnselen (de incubatietijd) is circa twee tot tien dagen. De ziekte begint met een snel opkomende hoofdpijn, spierpijn en een ziek gevoel, gevolgd door longontsteking met koorts boven 39 graden Celsius. De patiënt hoest en is soms kortademig. Een deel van de patiënten heeft last van braken en diarree. De ziekte kan zeer ernstige gevolgen hebben, maar is door directe toediening van de juiste antibiotica goed te behandelen. terug

Wat zijn de verschijnselen bij een Legionella-griep?

Gedurende twee tot vijf dagen ondervindt men lichte griepachtige verschijnselen zoals: koorts, hoofdpijn, spierpijn en hoesten. Onderscheid met andere vormen van griep is eigenlijk niet te maken. De ziekte is in deze lichte vorm niet gevaarlijk, de klachten kunnen zonder behandeling overgaan. terug

Hoe raak ik geïnfecteerd?

Besmetting vindt plaats via de longen. Aangenomen wordt dat de infectie overgebracht wordt door het inademen van de bacterie in zeer kleine druppeltjes water, verspreid in de lucht (nevel). De ziekte kan niet van de ene mens op de andere worden overgedragen en is dus niet besmettelijk. Huisdieren kunnen niet besmet raken. terug

Kan ik nog met een gerust hart onder de douche?

Ja dat kan. Veteranenziekte is namelijk gemakkelijk te voorkomen. De bacteriën kunnen zich vermenigvuldigen in warmwaterleidingen en warmwaterapparaten met een voorraadvat (zoals boilers en bepaalde typen combi-ketels). Als de temperatuur van dit water tussen de 25 en 55 graden Celsius is, groeit de Legionella-bacterie. Bij temperaturen boven de 60 graden Celsius is geen groei meer mogelijk. De temperatuur van uw warmwaterapparaat moet zijn afgesteld op minimaal 60 graden Celsius. Heeft u een geiser dan loopt u in het geheel geen risico; dit toestel heeft geen voorraadvat en de bacteriën krijgen geen kans zich te vermenigvuldigen. terug

Loop ik kans besmet te raken via de kraan; bijvoorbeeld tijdens het afwassen? 

U loopt geen risico als u een geiser heeft of als uw boiler of combiketel op tenminste 60 graden Celsius staat. terug

Kan ik als particulier watermonsters laten controleren op de aanwezigheid van de Legionella bacterie?

Ja, de controle kan door dezelfde geaccrediteerde laboratoria worden uitgevoerd als waar de waterleidingbedrijven gebruik van maken. Dit is alleen nodig als u twijfelt aan de veiligheid van het warmwatertoestel, bijvoorbeeld als dit defect is. terug

Welke onderdelen binnen een zwemgelegenheid vormen een besmettingsrisico?

Die onderdelen waar onvoldoende gechloreerd en gedesinfecteerd wordt, vormen een risico. Douchewater wordt nooit gechloreerd: douches vormen een verhoogd risico indien de watertemperatuur in de leidingen en douchekoppen lager is dan 60 graden Celsius voor het mengen met het koude water. Dit is met name het geval bij douches met een drukknopsysteem.Tevens kunnen whirlpools en bubbelbaden in deze publieke gelegenheden een risico vormen. Het is belangrijk dat er voor deze baden een goed desinfectiesysteem bestaat volgens voorschrift van de fabrikant. Voor uw eigen veiligheid kunt u dit navragen bij de beheerder van de sauna-of zwemgelegenheid. terug

Moet ik extra oppassen als ik een (bloemen)tentoonstelling of botanische tuin bezoek?

Het risico op besmetting is op een bloemententoonstelling net zo klein als bijandere evenementen. Bovendien voeren de Inspectie Gezondheidsbescheming, Waren en Veterinaire Zaken, gemeenten en provincies sinds het uitbreken van de Legionella-epidemie in Bovenkarspel, extra veel controles uit. terug